الفيض الكاشاني
321
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
مىفرمايد : لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ . « 161 » مسخره به معناى كوچك و خوار شمردن و آگاهانيدن مردم بر نقايص و عيبهاى كسى است ، به گونهاى كه موجب خندهء آنها شود . اين عمل گاه با انجام دادن كار و گفتارى شبيه شخص مورد مسخره مشخص مىشود و گاه با اشاره است . اگر اين عمل در حضور فرد مورد استهزا باشد غيبت نيست ، ولى داراى معناى غيبت است . عايشه گويد : تقليد كسى را در آوردم ، پيامبر ( ص ) فرمود : « من دوست ندارم تقليد كسى را در آورم ، در حالى كه براى من چنين و چنان ( گناهى ) باشد . « 162 » » ابن عباس در مورد آيهء شريفهء : يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها « 163 » گفت : منظور از صغيره لبخند زدن به قصد مسخره كردن مؤمن است و كبيره بلند خنديدن به همين منظور است و اشاره به اين است كه خنديدن بر مردم از جرايم و گناهان است . از عبد الله بن زمعه روايت شده كه شنيد پيامبر ( ص ) خطبه مىخواند و مردم را كه از صداى ضرطه مىخنديدند نصيحت مىكرد و مىفرمود بر چه كارى خنده مىكنيد . » « 164 » پيامبر ( ص ) فرمود : « در قيامت براى يكى از كسانى كه مردم را مسخره مىكنند در بهشت گشوده مىشود و گفته مىشود بيا بيا . با غم و اندوهى كه دارد مىآيد ولى در بهشت بر رويش بسته مىشود . آنگاه در ديگرى برايش گشوده مىشود و گفته مىشود : بيا بيا و او غمين و اندوهگين مىآيد و در بهشت به رويش بسته مىشود . اين كار همچنان ادامه مىيابد تا آن جا كه در
--> ( 161 ) حجرات / 11 : نبايد گروهى به گروه ديگر استهزا كند شايد كه آنان بهتر باشند . ( 162 ) اين حديث را ترمذى در ( سنن ، ) . ج 9 ، ص 310 روايت كرده و گفته است اين حديثى است حسن و صحيح ( 163 ) كهف / 49 : اى واى بر ما ! اين چه كتابى است كه هيچ عمل كوچك و بزرگى نيست مگر اين كه آن را بر شمرده است ؟ . ( 164 ) از حديث عبد الله بن زمعه و مورد اتفاق است .